Şahmerdan

Sait Faik Abasıyanık'ın 'Şahmerdan' adlı hikâyesi, İstanbul'un arka mahallelerinde yaşayan yoksul ve kimsesiz insanların hayat mücadelesini anlatır. Hikâyenin merkezinde, adından da anlaşılacağı gibi bir şahmerdan (büyük çekiç) ustası olan yaşlı bir işçi vardır. Bu usta, gençliğinde limanda çalışmış, gücü kuvveti yerindeyken herkesin saygısını kazanmıştır. Ancak yaşlanınca işten düşer, yalnızlaşır ve çevresindeki insanların ilgisizliğiyle yüzleşir. Hikâye, ustanın geçmişteki güçlü günlerine özlemini ve bugünkü çaresizliğini içsel bir monologla aktarır. Sait Faik, bu karakter üzerinden emeğin sömürülmesini, yaşlılığın trajedisini ve insanın değersizleşmesini çarpıcı bir dille işler. Betimlemelerdeki doğallık ve günlük yaşamdan alınmış ayrıntılar, hikâyeyi gerçekçi kılar. Sonunda ustanın ölümü ya da bir başka hayal kırıklığı, okuyucuda derin bir hüzün bırakır. Eser, küçük insanın büyük dramını edebiyatın gücüyle ölümsüzleştirir.